Podsumowanie seminarium o wątkach gospodarczych w edukacji globalnej

Przedstawiamy relację i główne wnioski z seminarium o ekonomicznej edukacji globalnej.

Edkonomiczna edukacja globalna

 

Oto relacja z seminarium, zorganizowanego przez Instytut Globalnej Odpowiedzialności (IGO) wraz ze Studenckim Kołem Naukowym Ekonomii Politycznej SGH (SKN EP SGH), pod tytułem “Wątki gospodarcze w edukacji globalnej”, które odbyło się 27 listopada 2019 roku w Warszawie w gmachu „C” Szkoły Głównej Handlowej.

Seminarium skierowane było do praktyków i teoretyków edukacji globalnej, a także do wszystkich zainteresowanych edukacją globalną i jej kondycją.

Celem długofalowym seminarium było stworzenie forum wymiany doświadczeń, wsparcia i podwyższania jakości edukacji globalnej w Polsce, w zakresie tematów ekonomicznych. Istotnym elementem było też sformułowanie wniosków do wspólnego stanowiska polskich organizacji w zakresie ekonomicznej edukacji globalnej i edukacyjnych treści dotyczących sytuacji gospodarczej krajów globalnego Południa w kontekście szeroko rozumianej współpracy rozwojowej.

Wyciągając wnioski z poprzednich seminariów, zdecydowano się na podzielenie seminarium na trzy osobne moduły, co miało w zamierzeniu umożliwić partycypację różnych grup odbiorców, którzy w elastyczny sposób mogli wybierać w czym i w jakiej formie chcą uczestniczyć oraz dostosować te wybory do swoich możliwości czasowych.

Moduł pierwszy, przygotowany i prowadzony przez Jana Chudzyńskiego (IGO), który trwał ponad godzinę, stanowił błyskawiczny kurs, dotyczący tematyki zadłużenia w edukacji globalnej. Zawierał on takie zagadnienia jak, zmiany zjawiska jakim jest „dług” – czym był kiedyś, a czym jest obecnie (w sytuacji gdy nawet w społecznej świadomości mamy elektroniczny licznik długu i możliwości zaciągania pożyczek przez Facebooka); geneza kryzysów zadłużenia i ich wpływ na życie i możliwości finansowania rozwoju w krajach globalnego Południa; związek problematyki zadłużenia z zagadnieniami poruszanymi w ramach edukacji globalnej; studium przypadku: problematyka zadłużenia krajów globalnego Południa na przykładzie Mozambiku. Moduł pierwszy zawierał też propozycje aktywności i materiałów edukacyjnych (po polsku), związanych z problemem zadłużenia. Cześć ta zakończyła się sesją pytań z sali.

Moduł drugi, trwający ok. dwóch godzin, pod nazwą „Pierwszy Jarmark Ekonomicznej Edukacji Globalnej”, stanowił przegląd projektów, materiałów i pomysłów, dotyczących wątków ekonomicznych w edukacji globalnej. Na stoiskach można było zapoznać się z propozycjami Fundacji „Koalicja Sprawiedliwego Handlu” – Fairtrade Polska, Fundacji CSR Res Severa oraz Polskiej Akcji Humanitarnej (PAH), Instytutu Globalnej Odpowiedzialności (IGO), a także wybranymi publikacjami Instytutu Wydawniczego „Książka i Prasa” (IWKiP). Ponadto, spontanicznie powstało stoisko z prezentacją książek i publikacji, poświęconych tematyce ekonomicznej, a mieszczących się w obszarze zagadnień poruszanych na seminarium. W tej części uczestnicy seminarium mogli indywidualnie zapoznawać się z przygotowanymi materiałami (książkami, publikacjami, filmami, grą, itd.), podchodząc indywidualnie lub grupami do wybranych przez siebie stoisk. Mieli też możliwość rozmowy z organizatorami stoisk – przedstawicielami wymienionych powyżej organizacji.

Ostatni, około trzygodzinny, moduł, rozpoczął się wystąpieniami eksperckimi: Aleksandry Antonowicz-Cyglickiej (Fundacja Artykuł 25), Grzegorza Piskalskiego (SDE Sp. z o.o.), Nikodema Szewczyka (Fundacja Instrat), Rafała Górskiego (Instytut Spraw Obywatelskich), Magdaleny Pastuszak (Fundacja „Koalicja Sprawiedliwego Handlu” – Fairtrade Polska) oraz Marcina Wojtalika (IGO), zakończonymi dyskusją. Część ta stanowiła wstęp do zespołowej pracy w drugiej części modułu. Poprzez naświetlenie różnych ograniczeń i problemów, z jakimi boryka się dzisiaj edukacja globalna, przedstawienie wyzwań, wobec jakich staje, a także zakresu przykładowych tematów, projektów i materiałów; naświetlenie wagi edukacji ekonomicznej, jej istotnych braków w obecnym kształcie oraz postulatów jak powinna wyglądać, stworzona została przestrzeń do efektywnej dyskusji.

Podczas drugiej, dłuższej części tego modułu, rozpoczęty został dialog wielostronny w zakresie rozwoju tematyki gospodarczej w edukacji globalnej w Polsce, który w perspektywie długofalowej ma zaowocować wspólnym stanowiskiem i mapą drogową dla ekonomicznej edukacji globalnej.

Podczas sesji plenarnej, odwołując się do przesłanego przed seminarium materiału dyskusyjnego, wystąpień i dyskusji po nich, uczestnicy i uczestniczki spotkania zgłaszali swoje postulaty, uwagi i komentarze. Na początku zidentyfikowali, w trybie głosowania, trzy najważniejsze kwestie do dyskusji; były to: (1) wstępna lista tematów ekonomicznej edukacji globalnej, (2) kryteria jej jakości oraz (3) system wsparcia i kierunki rozwoju.

Pracując nad wybranymi zagadnieniami, przyjęto roboczą definicję ekonomicznej edukacji globalnej: „Przez aspekt ekonomiczny edukacji globalnej rozumiemy roboczo: wszelkie treści, które odnoszą się do warunków życia materialnego (np. ubóstwo, głód, nierówności, dostęp do edukacji, ochrony zdrowia, wody i żywności, infrastruktury itd.), sposobów gospodarowania (źródła dochodów, warunki pracy i płacy, wyzysk, zadłużenie, handel, produkcję i etyczną konsumpcję, rolę pomocy zagranicznej) oraz przyczyn i skutków ww. zjawisk. Zakładamy, że prawie każdy materiał lub projekt z edukacji globalnej może zawierać wymiar ekonomiczny. Kwestie gospodarcze są – obok społecznych, kulturowych, środowiskowych i politycznych – integralną częścią edukacji globalnej i jej ważnym elementem.”.

Wśród uwag i postulatów padły m. in.

(1) Łączenie tematów nieekonomicznych z tematami ekonomicznymi. Ułatwianie tego zadania poprzez tworzenie narzędzi i udzielanie wsparcia chętnym osobom.

Należy rozważyć podzielenie listy na: (a) tematy dla dorosłych, która może zawierać szeroki wachlarz tematów, również tych aktualnych, znanych z mediów, (b) tematy dla dzieci i młodzieży – odnoszące się do podstawy programowej i wskazówki, jak poszerzać tematy „klasyczne” edukacji globalnej o wątki gospodarcze.

Oprócz listy tematów (która może być przydatna) ważne są szczegóły i rekomendacje. Potrzebne są zatem szczegółowe wskazówki dla osób prowadzących edukację globalną, co jest najważniejsze w każdym z tematów i na co zwracać uwagę. Kwestie ekonomiczne często determinują dany proces/sytuację/problem, który omawiamy w ramach edukacji globalnej.

Należy jasno tłumaczyć, że etyczna powinna być produkcja, a nie tylko konsumpcja. Należy dobrze wyważyć główny ciężar odpowiedzialności – istnieje nie tylko odpowiedzialność jednostki, ale też problemy systemowe – to ważne, by przeciwdziałać przyczynom, a nie tylko walczyć ze ze skutkami.

(2) Edukacja globalna powinna iść wystarczająco głęboko, aby sięgać sedna tematów ekonomicznych; nie powinna zatrzymywać się zbyt wcześnie, traktując temat zbyt powierzchownie.

W edukacji globalnej trzeba wyjaśniać mechanizmy i współzależności, a nie indoktrynować. Oznacza to, że nie należy forsować za wszelką cenę określonych rozwiązań, ale dać szansę na zrozumienie mechanizmów i współzależności.

Trzeba włączać do ekonomicznej edukacji globalnej osoby z krajów globalnego Południa. Niektórzy już starają się to robić, niestety czasem na spotkaniach z gośćmi z globalnego Południa jest mała frekwencja. Warto zastanowić się zatem, w jaki sposób planować tego typu wizyty i informować o nich inne organizacje, instytucje i podmioty, aby w pełni wykorzystać potencjał takiego wydarzenia.

Jakość ekonomicznej edukacji globalnej dotyczy nie tylko treści ale i metod. Należy zwrócić uwagę również na metodykę.

Wiele osób prowadzących edukację globalną czuje się niepewnie w tematyce ekonomicznej, dlatego (czasem nawet nieświadomie) zatrzymuje się zbyt wcześnie w tłumaczeniu kwestii gospodarczych, czym obniża jakość swoich działań edukacyjnych.

(3) Potrzebne jest w Polsce wsparcie dla edukowania dorosłych, a nie tylko dzieci. Dotyczy to całej edukacji globalnej, w tym ekonomicznej edukacji globalnej. Należy rozpatrywać i docelowo planować edukację globalną w perspektywie uczenia się przez całe życie i do tego dostosować zarówno metodykę, jak i system finansowania edukacji globalnej.

Współpraca pomiędzy podmiotami prowadzącymi ekonomiczną edukację globalną mogłaby pomóc w podwyższaniu jej jakości.

Jako że wiele działań, projektów z ekonomicznej edukacji globalnej już zostało w Polsce przeprowadzonych, a bywa że są zapominane, potrzebne jest zapobieganie niepamięci, utracie dorobku tych wcześniejszych działań i projektów.

Korzystne mogłoby być większe wykorzystanie nowych technologii komunikacyjnych w informacji, promocji i edukacji na globalne tematy ekonomiczne.

Oprócz wymienionych wcześniej organizacji, podczas spotkania, gościliśmy przedstawicielki: Fundacji Edukacja dla Demokracji (FED), Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO), Polskiego Centrum Pomocy Międzynarodowej (PCPM), Habitat for Humanity Poland, byli również obecni goście ze Szkoły Głównej Handlowej (SGH).

Podsumowaniem tego krótkiego sprawozdania niech będzie cytat, przywołany w prezentacji Nikodema Szewczyka:

„Znajomość ekonomii ma kluczowe znaczenie, ponieważ jest miarą zrozumienia przez ludzi sił, które znacząco wpływają na jakość ich życia każdego dnia.”

Gary H. Stern, Prezes banku Rezerwy Federalnej w Minneapolis.

Osoby zainteresowane, zachęcamy do zapoznania się z dokumentem zbierającym uwagi i sugestie wypracowane podczas seminarium i wzbogaconym o komentarze i uzupełnienia w procesie dalszych konsultacji wspólnego stanowiska polskich organizacji i instytucji zainteresowanych ekonomiczną edukacją globalną.

Seminarium 27 listopada 2019 r. zostało zorganizowane w ramach projektu: „Ekonomiczna edukacja globalna o zadłużeniu. Wszyscy mamy długi: duzi, mali, na Północy i Południu”. Projekt ten jest współfinansowany w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP oraz ze środków Unii Europejskiej i realizowany jest w ramach przedsięwzięcia „Citizens for Financial Justice”.

Do pobrania

Zobacz też:

➡️ Zaproszenie na seminarium o wątkach ekonomicznych w edukacji globalnej

 

Logo Polska PomocProjekt współfinansowany w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa
Spraw Zagranicznych RP. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.

 

Unia EuropejskaProjekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Za treści wyrażone w tym
materiale odpowiada wyłącznie Instytut Globalnej Odpowiedzialności. Opinie
te w żadnym wypadku nie wyrażają oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej.

 

Citizens for Financial Justice logo (small)

Wydarzenie realizowane w ramach przedsięwzięcia Citizens for Financial Justice.

Przeczytaj artykuły o podobnej tematyce:

, , , ,